Wykaz DNO to publiczna lista numerów telefonicznych, które są dedykowane wyłącznie do odbierania połączeń głosowych. Numerów z tego wykazu nie można używać do inicjowania połączeń wychodzących. Jest to innowacyjne rozwiązanie, które ma na celu zapobieganie nadużyciom w telekomunikacji poprzez blokowanie połączeń wychodzących z tych numerów. Wykaz ten działa na zasadzie zapobiegania, uniemożliwiając przedsiębiorstwom telekomunikacyjnym realizację połączeń wychodzących z numerów znajdujących się na liście DNO.

Podmioty wpisane do wykazu DNO zobowiązane są do zapewnienia, że zarejestrowane numery nie będą wykorzystywane do realizacji połączeń wychodzących. Jest to istotne, ponieważ przedsiębiorcy telekomunikacyjni mają obowiązek blokowania wszelkich prób inicjowania połączeń z tych numerów nie później niż w terminie 3 dni od dnia wpisu numeru w wykazie. Działanie to ma na celu ochronę przed nadużyciami, takimi jak oszustwa telekomunikacyjne, które mogłyby wykorzystywać te numery do wprowadzania w błąd odbiorców połączeń. Przedsiębiorca telekomunikacyjny zaprzestaje blokowania połączeń przychodzących do jego sieci z wykorzystaniem numeru wpisanego w wykazie w terminie 3 dni od dnia wykreślenia numeru z wykazu.

Proces wpisu do wykazu DNO jest szczegółowo opisany w ustawie o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej i wymaga spełnienia określonych kryteriów oraz procedur. Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE) jako regulator w tym zakresie, udostępnia odpowiednie formularze i instrukcje, jak uzyskać wpis, dokonać zmiany lub wykreślenie z wykazu. Wniosek o wpis do wykazu DNO - zatytułowany „Zgłoszenie numerów służących wyłącznie do odbierania połączeń głosowych”  dostępny jest w dziale „Biznes” w usłudze PUE UKE. Wnioski składane na innych formularzach lub w innej formie nie będą procedowane.

Rok 2022 obfitował w działania legislacyjne dotyczące funkcjonowania rynku telekomunikacyjnego i wszystko wskazuje, że rok 2023 nie będzie w tym zakresie gorszy. W październiku 2022 roku opublikowano ustawę o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nakładająca na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego kolejne obowiązki sprawozdawcze. Nowelizacja ta upoważnia ministra właściwego do spraw informatyzacji do stworzenia i prowadzenia System Informacyjnego o Dostępie do Usług Stacjonarnego Internetu Szerokopasmowego, w skrócie nazwanego „SIDUSIS”. Dane do tego systemu przekazywane są przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych oraz jednostki samorządu terytorialnego. Pierwszego grudnia 2022 roku przedsiębiorcy telekomunikacyjni mogli zacząć uzupełniać SIDUSIS.

Izby gospodarcze reprezentujące nadawców i przedsiębiorców telekomunikacyjnych wystosowały apel dotyczący projektowanych zmian w ustawie o radiofonii i telewizji, w którym w zwięzły sposób wskazano negatywny wpływ tych zmian na działalność podmiotów mediów i telekomunikacji. Pozostaje mieć nadzieję, że to stanowisko Izb będzie miało wpływ na kształt projektowanych przepisów.

„Lex pilot” to nie jedyna regulacja mająca lub mogąca mieć wpływ na działalność telekomunikacyjną. Inne przepisy w projektach ustawy wprowadzającej PKE oraz ustawy Prawo komunikacji elektronicznej wprowadzą w działalności telekomunikacyjnej dużo zmian, nie wszystkie korzystne dla rynku telekomunikacyjnego. 11 stycznia 2023 roku projekt ustawy wprowadzającej Prawo komunikacji elektronicznej oraz projekt ustawy Prawo komunikacji elektronicznej będzie poddany pierwszemu czytaniu.

Przedsiębiorca telekomunikacyjny będzie zobowiązany zbudować system, którego zadaniem będzie realizacja tego obowiązku. Aby ten obowiązek skutecznie realizować, system taki powinien przeanalizować całą treść informacji przesyłanej do/z zakończenia sieci a następnie z tej informacji wybrać te, które należy zablokować. Jest to zadanie znacznie cięższe niż blokowanie wskazanych z nazwy stron www.

Zdajemy sobie sprawę, że większość przedsiębiorców komunikacji elektronicznej, którzy powinni zapoznać się z treścią przepisów nakładającym na nich obowiązki, ocenić, które obowiązki będą go obowiązywać i podjąć właściwy sposób ich realizacji, nie mają czasu, ludzi oraz merytorycznej wiedzy aby śledzić te wszystkie zmiany. 

Mając powyższe oczywiście jesteśmy gotowi do udzielania pomocy w realizacji przez przedsiębiorców komunikacji elektronicznej obowiązków dotyczących obronności i bezpieczeństwa.

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom przedsiębiorców telekomunikacyjnych, postanowiliśmy przygotowywać i prezentować materiały informacyjne, nie tylko w formie pisemnej, jak do tej pory, ale również w innych dostępnych formach i na wielu kanałach. Do współpracy planujemy zaprosić wielu ekspertów. Dlatego już teraz zapraszamy do zapisania się do naszego newsletter’a oraz śledzenia naszych kanałów w social media.

Oczywiście to nie było tak, że wszystkiemu winna jest pandemia bo termin wdrożenia przepisów był znany od końca 2018 roku, dodatkowo Komisja Europejska wspierała państwa członkowskie udzielając potrzebnych informacji oraz wskazówek. Oprócz tego BEREC, czyli Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej opracował i udostępnił wytyczne ułatwiające przystosowanie przepisów krajowych do ich europejskiego odpowiednika.

Jak wyjaśnia minister Janusz Cieszyński, prace nad PKE są na ostatniej prostej i jej projekt będzie rozpatrywany na najbliższym posiedzeniu Komitetu Stałego Rady Ministrów, a następnie prosto do Sejmu.

W dniu 27 stycznia 2022 roku Komitet Rady Ministrów do Spraw Bezpieczeństwa Narodowego i Spraw Obronnych (KSBO) pozytywnie zaopiniował projekt zmiany ustawy o KSC. Komitet przekazał zalecenie pilnego procedowania projektu.

Jak wynika z informacji umieszczonej na stronie KPRM, po zaopiniowaniu projektu ustawy przez Komitet Rady Ministrów do Spraw Bezpieczeństwa Narodowego i Spraw Obronnych, skierowany zostanie pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów (ponownie?). Po zaakceptowaniu projektu przez komitet, projekt zweryfikuje komisja prawnicza pod względem poprawności legislacyjnej i redakcyjnej a następnie Rada Ministrów podejmie decyzję o przyjęciu projektu i skierowaniu go do Sejmu.

Analizując projekt nowelizacji ustawy o KSC (wersja z dnia 12.10.2021 r.) trudno nie zadać sobie poniższych pytań:

Dodatkowym udogodnieniem dla OSSB, stworzonym przez nowelizowaną ustawę KSC, jest ułatwienie dostępu do infrastruktury zarówno będącej we właściwości innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych jak i należących do podmiotów administracji rządowej lub samorządowej. Kolejnym udogodnieniem dla OSSB będzie prawo pierwokupu sieci telekomunikacyjnych będących w posiadaniu administracji samorządowej np. będących w posiadaniu gmin lub regionalne sieci szerokopasmowe.

Żądania przekazania danych retencyjnych koniecznie trzeba sprawdzać pod względem ich zgodności z prawem i poprawności merytorycznej, zacznijmy od początku.

Sprawdzenie danych przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. Po otrzymaniu żądania należy sprawdzić, czy zostało ono skierowane właściwie tzn. czy nazwa przedsiębiorcy i adres jest zgodny z wpisem do CEiDG, KRS.

Najwięcej błędów dotyczy spółdzielni mieszkaniowych, gdyż bardzo często pytania kierowane są do telewizji kablowej, która jest komórką organizacyjną spółdzielni i samodzielnie nie posiada osobowości prawnej. Podobna sytuacja jest w przypadku, gdy przedsiębiorca posługuje się inną nazwą handlową aniżeli wpis do rejestru, np. kwiaciarnia „AAA” jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, a Internet sprzedaje pod marką handlową Internet com.

Udzielenie informacji w przypadku, gdy niewłaściwie oznaczono przedsiębiorcę telekomunikacyjnego może mieć przykre skutki, gdyż sąd skaże winnego, a ten nawet z więzienia założy sprawę o odszkodowanie, w związku z naruszeniem tajemnicy telekomunikacyjnej, gdyż udzieliliśmy informacji nie będąc pytani, bo żądanie było skierowane do kogoś innego.

W przypadku takich błędów należy wezwać organ do poprawienia żądania.

Bardzo często wykupione przez nas numery lub adresy IP są udostępniane innym przedsiębiorcom.

Również w tym wypadku powinniśmy poinformować organ, że adres lub numer jest wykorzystywany przez inny podmiot i koniecznie wskazać ten podmiot podając jego nazwą i identyfikator NIP.

Osoba taka musi okazać upoważnienie wydane przez właściwy organ np. Komendanta Głównego Policji, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa ABW, Szefa CBA itp.

Koniecznym jest sprawdzenie upoważnienia czy uprawnia funkcjonariusza do żądania danych retencyjnych np. w upoważnieniu funkcjonariusza policji musi być wskazane prawo do żądania danych opisanych w art. 20c ustawy o policji, gdyż żądania z art. 15 tejże ustawy dotyczą danych innych aniżeli dane retencyjne, odpowiednio też w przypadku ABW w upoważnieniu powinno być zapisane, iż funkcjonariusz może żądać danych o których mowa w art. 28 ustawy o ABW oraz AW, gdyż dane określone w art. 24  nie dotyczą danych retencyjnych i tak jest w przypadku wszystkich uprawnionych podmiotów.

Są to subtelne różnice, jednakże ich pominięcie może skutkować również ukaraniem za udzielenie informacji osobie nieupoważnionej.

Pamiętajmy, iż art. 15 ustawy o policji czy też art. 24 ustawy o ABW oraz AW dotyczą danych osobowych innych aniżeli dane retencyjne, które są danymi szczególnymi opisanymi w innych jednostkach ustaw kompetencyjnych.

Jeśli stosujemy adresy IP statyczne to i tak przed udzieleniem odpowiedzi musimy sprawdzić w danych retencyjnych czy połączenie w określonym czasie było realizowane.

Bardzo częstym błędem jest odpisanie, że adres należy do klienta X bez sprawdzenia czy było połączenie we wskazanym czasie.

Tak udzielona odpowiedź zostanie odczytana jako potwierdzenie faktu realizacji połączeni. Jeśli więc nie ma połączenia a mamy statyczne adresy musimy to jednoznacznie wskazać, że „adres jest przydzielony klientowi X niemniej w systemach przedsiębiorcy nie odnotowano połączenia, nieudanej próby połączenia w czasie wskazanym w żądaniu”.

Obowiązki retencyjne są naprawdę stosunkowo proste do realizacji, ale wymagają skrupulatności i oczywiście sumienności.

W tak krótkim artykule trudno szczegółowo opisać wszystkie przypadki więc skupiłem się na najczęstszych zdarzeniach, z którymi spotkaliśmy się udzielając konsultacji naszym klientom. W niedalekiej przyszłości zorganizujemy szkolenie dla osób praktycznie wykonujące powyższe obowiązki, w sposób bardziej szczegółowy i poparty przykładami, wyjaśniając poszczególne etapy przygotowania odpowiedzi na żądania sądów, prokuratorów oraz uprawnionych podmiotów.