Rok 2022 obfitował w działania legislacyjne dotyczące funkcjonowania rynku telekomunikacyjnego i wszystko wskazuje, że rok 2023 nie będzie w tym zakresie gorszy. W październiku 2022 roku opublikowano ustawę o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nakładająca na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego kolejne obowiązki sprawozdawcze. Nowelizacja ta upoważnia ministra właściwego do spraw informatyzacji do stworzenia i prowadzenia System Informacyjnego o Dostępie do Usług Stacjonarnego Internetu Szerokopasmowego, w skrócie nazwanego „SIDUSIS”. Dane do tego systemu przekazywane są przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych oraz jednostki samorządu terytorialnego. Pierwszego grudnia 2022 roku przedsiębiorcy telekomunikacyjni mogli zacząć uzupełniać SIDUSIS.

Izby gospodarcze reprezentujące nadawców i przedsiębiorców telekomunikacyjnych wystosowały apel dotyczący projektowanych zmian w ustawie o radiofonii i telewizji, w którym w zwięzły sposób wskazano negatywny wpływ tych zmian na działalność podmiotów mediów i telekomunikacji. Pozostaje mieć nadzieję, że to stanowisko Izb będzie miało wpływ na kształt projektowanych przepisów.

„Lex pilot” to nie jedyna regulacja mająca lub mogąca mieć wpływ na działalność telekomunikacyjną. Inne przepisy w projektach ustawy wprowadzającej PKE oraz ustawy Prawo komunikacji elektronicznej wprowadzą w działalności telekomunikacyjnej dużo zmian, nie wszystkie korzystne dla rynku telekomunikacyjnego. 11 stycznia 2023 roku projekt ustawy wprowadzającej Prawo komunikacji elektronicznej oraz projekt ustawy Prawo komunikacji elektronicznej będzie poddany pierwszemu czytaniu.

Przedsiębiorca telekomunikacyjny będzie zobowiązany zbudować system, którego zadaniem będzie realizacja tego obowiązku. Aby ten obowiązek skutecznie realizować, system taki powinien przeanalizować całą treść informacji przesyłanej do/z zakończenia sieci a następnie z tej informacji wybrać te, które należy zablokować. Jest to zadanie znacznie cięższe niż blokowanie wskazanych z nazwy stron www.

Zdajemy sobie sprawę, że większość przedsiębiorców komunikacji elektronicznej, którzy powinni zapoznać się z treścią przepisów nakładającym na nich obowiązki, ocenić, które obowiązki będą go obowiązywać i podjąć właściwy sposób ich realizacji, nie mają czasu, ludzi oraz merytorycznej wiedzy aby śledzić te wszystkie zmiany. 

Mając powyższe oczywiście jesteśmy gotowi do udzielania pomocy w realizacji przez przedsiębiorców komunikacji elektronicznej obowiązków dotyczących obronności i bezpieczeństwa.

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom przedsiębiorców telekomunikacyjnych, postanowiliśmy przygotowywać i prezentować materiały informacyjne, nie tylko w formie pisemnej, jak do tej pory, ale również w innych dostępnych formach i na wielu kanałach. Do współpracy planujemy zaprosić wielu ekspertów. Dlatego już teraz zapraszamy do zapisania się do naszego newsletter’a oraz śledzenia naszych kanałów w social media.

Oczywiście to nie było tak, że wszystkiemu winna jest pandemia bo termin wdrożenia przepisów był znany od końca 2018 roku, dodatkowo Komisja Europejska wspierała państwa członkowskie udzielając potrzebnych informacji oraz wskazówek. Oprócz tego BEREC, czyli Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej opracował i udostępnił wytyczne ułatwiające przystosowanie przepisów krajowych do ich europejskiego odpowiednika.

Jak wyjaśnia minister Janusz Cieszyński, prace nad PKE są na ostatniej prostej i jej projekt będzie rozpatrywany na najbliższym posiedzeniu Komitetu Stałego Rady Ministrów, a następnie prosto do Sejmu.

Dotychczas abonent będącego cudzoziemcem spoza Unii Europejskiej musiał podać numer paszportu lub karty stałego pobytu, żeby móc zawrzeć umowę z przedsiębiorcą telekomunikacyjnym. Natomiast po opublikowaniu powyższej ustawy (tj. 13 marca 2022 roku) obywatel Ukrainy może podać rodzaj, numer i serię, dokumentu podróży lub innego dokumentu ze zdjęciem umożliwiającego ustalenie tożsamości.

Ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy zmieniono między innymi zapisy ustawy o zarządzaniu kryzysowym, dzięki którym w sytuacjach kryzysowych Premier może wydać polecenia podjęcia działań dotyczących świadczenia usług lub dostaw, obowiązujące podmioty rządowe i samorządowe a także osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz przedsiębiorców.

Polecenia mogą być wydawane w celu 

• zapewnienia właściwego funkcjonowania, ochrony, wzmocnienia lub odbudowy infrastruktury krytycznej; 
• przejęcia kontroli nad sytuacją kryzysową, której wpływ na poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska, jest szczególnie negatywny;
• usunięcia skutków sytuacji kryzysowej.

Przepisy ułatwiające pomoc obywatelom Ukrainy zmieniają również ustawę o działaniach antyterrorystycznych. Pierwszą dość istotną zmianą jest rozszerzenie zakresu prac możliwych do wykonania w związku z wydarzeniami terrorystycznymi albo zagrażającymi bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Powyższe zmiany przewidują również możliwość budowy, przebudowy lub instalowania infrastruktury przewodowej i innych urządzeń lub infrastruktury w zakresie niezbędnym do uruchomienia i prawidłowej eksploatacji tymczasowych instalacji radiokomunikacyjnych, w szczególności stacji bazowych ruchomej sieci telekomunikacyjnej.

Znowelizowany przepis zwalnia przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, wykonującego wyżej opisane przedsięwzięcia, ze spełnienia niektórych obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego, o drogach publicznych, prawa wodnego oraz prawa o ruchu drogowym.

Żądania przekazania danych retencyjnych koniecznie trzeba sprawdzać pod względem ich zgodności z prawem i poprawności merytorycznej, zacznijmy od początku.

Sprawdzenie danych przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. Po otrzymaniu żądania należy sprawdzić, czy zostało ono skierowane właściwie tzn. czy nazwa przedsiębiorcy i adres jest zgodny z wpisem do CEiDG, KRS.

Najwięcej błędów dotyczy spółdzielni mieszkaniowych, gdyż bardzo często pytania kierowane są do telewizji kablowej, która jest komórką organizacyjną spółdzielni i samodzielnie nie posiada osobowości prawnej. Podobna sytuacja jest w przypadku, gdy przedsiębiorca posługuje się inną nazwą handlową aniżeli wpis do rejestru, np. kwiaciarnia „AAA” jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, a Internet sprzedaje pod marką handlową Internet com.

Udzielenie informacji w przypadku, gdy niewłaściwie oznaczono przedsiębiorcę telekomunikacyjnego może mieć przykre skutki, gdyż sąd skaże winnego, a ten nawet z więzienia założy sprawę o odszkodowanie, w związku z naruszeniem tajemnicy telekomunikacyjnej, gdyż udzieliliśmy informacji nie będąc pytani, bo żądanie było skierowane do kogoś innego.

W przypadku takich błędów należy wezwać organ do poprawienia żądania.

Bardzo często wykupione przez nas numery lub adresy IP są udostępniane innym przedsiębiorcom.

Również w tym wypadku powinniśmy poinformować organ, że adres lub numer jest wykorzystywany przez inny podmiot i koniecznie wskazać ten podmiot podając jego nazwą i identyfikator NIP.

Osoba taka musi okazać upoważnienie wydane przez właściwy organ np. Komendanta Głównego Policji, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa ABW, Szefa CBA itp.

Koniecznym jest sprawdzenie upoważnienia czy uprawnia funkcjonariusza do żądania danych retencyjnych np. w upoważnieniu funkcjonariusza policji musi być wskazane prawo do żądania danych opisanych w art. 20c ustawy o policji, gdyż żądania z art. 15 tejże ustawy dotyczą danych innych aniżeli dane retencyjne, odpowiednio też w przypadku ABW w upoważnieniu powinno być zapisane, iż funkcjonariusz może żądać danych o których mowa w art. 28 ustawy o ABW oraz AW, gdyż dane określone w art. 24  nie dotyczą danych retencyjnych i tak jest w przypadku wszystkich uprawnionych podmiotów.

Są to subtelne różnice, jednakże ich pominięcie może skutkować również ukaraniem za udzielenie informacji osobie nieupoważnionej.

Pamiętajmy, iż art. 15 ustawy o policji czy też art. 24 ustawy o ABW oraz AW dotyczą danych osobowych innych aniżeli dane retencyjne, które są danymi szczególnymi opisanymi w innych jednostkach ustaw kompetencyjnych.

Jeśli stosujemy adresy IP statyczne to i tak przed udzieleniem odpowiedzi musimy sprawdzić w danych retencyjnych czy połączenie w określonym czasie było realizowane.

Bardzo częstym błędem jest odpisanie, że adres należy do klienta X bez sprawdzenia czy było połączenie we wskazanym czasie.

Tak udzielona odpowiedź zostanie odczytana jako potwierdzenie faktu realizacji połączeni. Jeśli więc nie ma połączenia a mamy statyczne adresy musimy to jednoznacznie wskazać, że „adres jest przydzielony klientowi X niemniej w systemach przedsiębiorcy nie odnotowano połączenia, nieudanej próby połączenia w czasie wskazanym w żądaniu”.

Obowiązki retencyjne są naprawdę stosunkowo proste do realizacji, ale wymagają skrupulatności i oczywiście sumienności.

W tak krótkim artykule trudno szczegółowo opisać wszystkie przypadki więc skupiłem się na najczęstszych zdarzeniach, z którymi spotkaliśmy się udzielając konsultacji naszym klientom. W niedalekiej przyszłości zorganizujemy szkolenie dla osób praktycznie wykonujące powyższe obowiązki, w sposób bardziej szczegółowy i poparty przykładami, wyjaśniając poszczególne etapy przygotowania odpowiedzi na żądania sądów, prokuratorów oraz uprawnionych podmiotów.

Czas światowej pandemii COVID-19 był wielkim egzaminem funkcjonowania przedsiębiorstw telekomunikacyjnych. Mimo wielu trudności egzamin ten zdano celująco. Z tego też powodu pojęcia takie jak bezpieczeństwo, zagrożenie, kryzys w ostatnim czasie wymieniane jest bardzo często i w przypadku przedsiębiorców telekomunikacyjnych czynności określane tymi pojęciami realizowane są na co dzień, mimo że nie zawsze one są tak nazwane.

Obowiązujące jeszcze Prawo telekomunikacyjne oraz PKE dość szeroko reguluje sprawy bezpieczeństwa.

Pierwsza wersja projektu PKE, w części dotyczącej bezpieczeństwa udostępniona publicznie w kwietniu 2020 r. do prekonsultacji społecznych, niewiele różniła się od przepisów Prawa telekomunikacyjnego w obecnym brzmieniu. Przepisy tego projektu określały obowiązki przedsiębiorcy komunikacji elektronicznej dotyczące bezpieczeństwa i integralności sieci, usług danych i przekazów telekomunikacyjnych, działań przedsiębiorcy telekomunikacyjnego w sytuacji wystąpienia sytuacji szczególnego zagrożenia, sporządzenia i uzgodnienia z właściwymi organami planów działań w sytuacjach zagrożeń, udostępniania podmiotom właściwym w sprawach bezpieczeństwa i wymiaru sprawiedliwości dostępu do danych i przekazów telekomunikacyjnych. Ponadto projekt ten określał sprawy ochrony informacji stanowiącej tajemnicę telekomunikacyjną, w tym ochronę danych abonentów będących osobami fizycznymi.

Uwagi organów administracji publicznej oraz podmiotów uczestniczących w konsultacjach społecznych spowodowały, że regulację zagadnień dotyczących cyberbezpieczeństwa w telekomunikacji umieszczono w projekcie ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz ustawy – Prawo zamówień publicznych (projekt z dnia 7 września 2020 r.).

Dotychczas nie ukazał się projekt ustawy Prawo komunikacji elektronicznej uwzględniający te zmiany.

Ze szczątkowych informacji krążących w środowisku telekomunikacyjnym można wysnuć wnioski, że sprawy dotyczące cyberbezpieczeństwa w całości zostaną uregulowane w ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.

Miejmy nadzieję, że pozostałe kwestie związane z bezpieczeństwem będzie regulowała ustawa PKE, w szczególności będzie to dotyczyło bezpieczeństwa sieci, danych i przekazów telekomunikacyjnych innych niż te dotyczące cyberbezpieczeństwa.

Odpowiedzi na to, i podobne pytania, znajdujemy bardziej w naszych przypuszczeniach opartych na wieloletnim doświadczeniu związanym z pracami legislacyjnymi dotyczącymi przepisów branży telekomunikacyjnej, dlatego możemy tylko przypuszczać, że:

Najprawdopodobniej ujednolicona zostanie definicja informacji przekazywanej w sieci telekomunikacyjnej. Dotychczas były to komunikat, przekaz telekomunikacyjny, sygnał itp. Teraz będzie to komunikat elektroniczny jako każda informacja przesyłana w sieci telekomunikacyjnej.

W dalszym ciągu pozostanie nieostre określenie lokalnej sieci radiowej określana jako system dostępu bezprzewodowego o niskiej mocy i bliskim zasięgu. Wszystkie pojęcia nieostre i niemierzalne mogą budzić wiele wątpliwości. Jest to o tyle ważne, że w dalszym ciągu PKE stanowi, że umożliwianie korzystania z publicznej sieci telekomunikacyjnej za pośrednictwem lokalnej sieci radiowej nie stanowi działalności telekomunikacyjnej, jeżeli jest to działalność dodatkowa w stosunku do wykonywanej przez podmiot działalności głównej. W praktyce stosowania tego przepisu może powodować rozbieżności w ocenie czy takie działanie jest czy nie jest działalnością telekomunikacyjną z wszystkimi konsekwencjami z tym związanymi.

Pozostanie niedoprecyzowane pojęcie „niepubliczna” sieć telekomunikacyjna oraz „niepublicznie” dostępna usługa komunikacji elektronicznej lub telekomunikacyjnej. Treść tych definicji może mieć w przyszłości wielkie znaczenie w przypadku konieczności określenia podmiotów będących operatorami publicznych sieci telekomunikacyjnych lub dostawcami publicznie dostępnych usług, a z tym będą wiązały się obowiązki np. z zakresu obronności i bezpieczeństwa.

Również nieostre pojęcia pojawią się w przepisach regulujących obowiązki na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa i porządku publicznego a dotyczących zapewnienie warunków dostępu do przekazów lub danych telekomunikacyjnych.

Między innymi treść zapisu, który określa, że uprawniony podmiot wspólnie z przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, w terminie 24 godzin od momentu zgłoszenia zapotrzebowania w formie pisemnej przez uprawniony podmiot, z uwzględnieniem możliwości technicznych i finansowych przedsiębiorcy telekomunikacyjnego oraz wymogów określonych właściwym rozporządzeniem, określają sposób realizacji przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego warunków dostępu i utrwalania.

W przypadku bezskutecznego upływu terminu, o wyżej, uprawniony podmiot, z uwzględnieniem możliwości technicznych i finansowych przedsiębiorcy telekomunikacyjnego oraz wymogów określonych we właściwym rozporządzeniu, uprawniony podmiot wskaże sposób realizacji przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego warunków dostępu i utrwalania.

W związku z tym nasuwają się pytania co będziemy rozumieć pod pojęciem możliwości techniczne i finansowe? Wolne środki na koncie przedsiębiorcy, wielkość obrotów czy będzie to oparte na oświadczeniu przedsiębiorcy i uznaniowości organów administracji publicznej?

Należy również pamiętać, że przepis ten dotyczy każdego przedsiębiorcy bez względu na wielkość eksploatowanej sieci telekomunikacyjnej, wartość sprzedaży w ciągu roku, itp. Ponadto PKE nie określa sposobu rozstrzygnięcia rozbieżności w ocenie powyższych zagadnień.

Warto w tym miejscu docenić starania projektodawców i podmiotów uczestniczących w opiniowaniu i uzgadnianiu tych przepisów mające na celu zmniejszenia obciążeń spoczywających na przedsiębiorcach telekomunikacyjnych, jednak należy precyzyjnie określić te obowiązki, szczególnie w przypadkach, gdy może to dotyczyć spraw bezpieczeństwa.

Kończąc nasze predykcje, spodziewamy się, że mogą pojawić się przepisy określające zwrot kosztów, związanych z przygotowaniem i realizacją obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponoszonych przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych.

Nowelizacja PT nakłada na przedsiębiorców stosujących tę formę zawierania umowy obowiązek umożliwienia abonentom stosowania formy dokumentowej również w przypadku unieważnienia lub rozwiązania zawartej umowy.

W przypadku skorzystania przez abonenta z dokumentowej formy wypowiedzenia umowy obowiązkiem przedsiębiorcy będzie w ciągu dnia roboczego potwierdzenie otrzymania takiego oświadczenia, dopuszczalne formy to sms lub rozmowa telefoniczna. 

Dodatkowo w ciągu 14 dni przedsiębiorca ma obowiązek potwierdzenia przyjęcia oświadczenia na trwałym nośniku (pismo tradycyjne, być może mail na adres mailowy wpisany do umowy itp.), wskazując nazwę usługi będącej przedmiotem wypowiedzenia, dzień otrzymania wypowiedzenia i dzień rozwiązania umowy.”

Koniecznym wydaje się wdrożenie w firmowym BOK procedury postępowania w przypadku otrzymania maila, z którego treści wynika chęć rozwiązania umowy. Należy podkreślić, iż zgodnie z polskim prawem (por. KPA) to treść decyduje o charakterze pisma nie jego forma czy też słowa klucze, zatem nie muszę w tytule maila pisać słowa „WYPOWIEDZENIE” aby mail był faktycznym wypowiedzeniem. Zatem z przygotowanej procedury musi wynikać sposób analizy treści maila przez wyznaczonego pracownika BOK, tak aby żadne z wypowiedzeń nie umknęło jego oku i nie mogło stanowić podstawy do skargi, a klient, który składa wypowiedzenie bardzo chętnie taką skargę wystosuje. Dodatkowo pracownik musi mieć możliwość konsultacji w przypadkach wątpliwych.

Ponadto należy w procedurze określić co dzieje się dalej z otrzymanym wypowiedzeniem, kto wysyła SMS-a lub prowadzi rozmowę telefoniczną w ciągu dnia roboczego następującego po otrzymaniu wypowiedzenia, kto i w jakiej formie wysyła potwierdzenie otrzymania wypowiedzenia w ciągu 14 dni od otrzymania wypowiedzenia, w jaki sposób jest to dokumentowane i potwierdzane.

Niemniej na przedsiębiorcy telekomunikacyjnym ciąży obowiązek poinformowania abonenta w sposób jasny i zrozumiały na trwałym nośniku, w terminie nie później niż 30 dni przed upływem okresu, na jaki umowa została zawarta, o automatycznym przedłużeniu umowy.

Ponadto przedsiębiorca telekomunikacyjny musi powiadomić abonenta o sposobach rozwiązania umowy, a także najkorzystniejszych oferowanych przez siebie pakietach taryfowych.”

W tym zakresie nie ma większych problemów, wystarczy na koncie abonenta (np. w CRM-ie) ustawić alert na 45 dni przed upływem ważności umowy. Dodatkowo należy mieć przygotowany wzorzec informacji, a ponadto przygotowaną ofertę pakietową (a to każdy ma przygotowane).

To właśnie o nich mówiliśmy na webinarium w ubiegłym tygodniu. Temat okazał się ważny i ciekawy, bo na 60 zarejestrowanych osób 50 wzięło udział w wydarzeniu i zostało do końca, czyli do odpowiedzi na pojawiające się w trakcie pytania. Widzimy, że takie spotkania są potrzebne i na pewno będziemy organizować kolejne wydarzenia, także śledźcie nasz newsletter oraz nasze media społecznościowe i zapraszamy do kontaktu.

Idą święta, więc dorzucamy jeszcze jedną dobrą wiadomość. Jeżeli jesteście zainteresowani zakupem i wdrożeniem przygotowanej przez nas dokumentacji, co umożliwi sprawne wywiązanie się z obowiązków wynikających z zapisów rozporządzenia, zostawcie dane kontaktowe w poniższym formularzu.

Nie wiesz jak do tego podejść ? Bez obaw - przygotowaliśmy specjalny krótki formularz, za pomocą którego otrzymasz szybką odpowiedź